Tavla Tarihi

Mezopotamya dünya üzerinde ki ilk yerleşim yerlerinden biri olması sebebiyle yıllar boyu 10 larca kavim ve milletin bu coğrafyaya yerleşmesine ve bununla birlikte hükmetme mücadelelerine sahne olmuştur. Coğrafya da ki kavim farklılığının fazla olması sebebiyle ekonomik ve siyasi iktidar standardize edilememesine rağmen, bilim ve keşif açısından büyük ilerlemeler kaydedilmiştir.

Bundan 5000 yıl önce Mezopotamya Uruk bölgesinde ilk tavla benzeri oyun keşfedilmiştir. Bundan sonra mısırlılar Sennet adındaki oyunu keşfettiler. Sennet tavlaya çok benzer bir oyundu.

Bookmark It

Hide Sites

Tavla tarihi boyunca aristokrasi ve liderler ile ilişkilendirilmiştir. Yapılan arkeolojik kazılarda bulunan kalıntı ve edebi yazınlar içerisinde tavla ya dair bir çok ibare bulunmuştur. Bu kalıntılar Pers imparatorluğu ( İran ), Yunanistan, Roma ve Uzak doğuda bulunmuştur.

Bu yapıların Milattan Önce 3000 ve 1788 yıllarına ait olduğu saptanmıştır.

Bookmark It

Hide Sites

Brädspel (”board game”) 1628 de batan savaş gemisi Vasa ‘dan yeniden saptandı.

Eski Mısır’da tavlaya benzeyen hareketlerin zarın atılmasıyla kontrol edildiği bir oyun vardı. Fakat, eski Mezopotamya’da oynan Ur’un kralıyet oyunu daha çok modern masa oyunlarının atası gibidir. Iran’daki “yanık şehir” (Burnt city) kazı çalışmalarında benzer bir oyunun MÖ 3000 yıllarında var olduğunu gösterdi. El yapımı 2 zar ve 60 puldan oluşan setin Ur’da bulunan tavla setlerinden 100-200 yıl daha eski olduğuna inanılıyor.

Eski Romalılar kayda değer ölçüde tavlaya benzer bir çok oyun oynuyorlardı. Ludus duodecim scriptorum (”oniki çizginin oyunu”) 12 noktası olan 3 oktan oluşan tahta kullandıkları ve parçaların 3 oka çapraz olarak zar hareketine göre oynatıldığı bir oyundur.

Oyunla ilgili kısa bir yazı mevcut. Tabula –“masa” veya “tahta” anlamında- Bizans imparatoru Zana’nın (MS 476-481) şiirlerinde belirtilen bir oyundur. Modern tavlaya benzerdi, oyunun amacı herkesin kontrolcüsünü yanına çekmekte birinci olmaktır. Oyuncular 3 zar atarlar ve kontrolcülerini tahtadaki 24 noktaya zıt yönlerde oynatırlar.

Bookmark It

Hide Sites

Tavla, stratejisi ve özel yapısı ile inanılmaz bir oyundur. İçerisinde hayatla birebir bağdaşan öğeler bulunur. Bunları tek tek manalarıyla birlikte inceleyeceğiz.

Öncelikle tavla nasıl bir oyundur ?

Tavla nadir oynanan bazı çeşitleri haricinde, karşılıklı 2 kişi tarafından oynanır. Belli başlı ekipmanlar tavla oyununu oynamak için gereklidir. Bunlar şu şekildedir.

• Tavla Tahtası
• Pullar
• Bir çift zar

Bu ekipmanların yanında bir de özel turnuvalarda ve tavla federasyonlarının koyduğu ekipman kuralları buunur. Bu diğer özel ekipmanlar ise şu şekildedir.

• Zar atmak için fincan ve benzeri
• Katlama küpü

Bookmark It

Hide Sites